
Hristiyan Mezhepleri arasındaki temel farklılıklar nelerdir?
Gerçekte Katoliklerle Ortodokslar arasında çok büyük bir farklılık yoktur.
Temelde her iki kilise de bazı ufak öğretisel (teolojik) ayrılıkların dışında
hemen hemen aynı öğretisel çizgiyi takip ederler. Bu iki kilise arasında var
olan farklılıklar daha fazla bölgesel ve kilisenin yönlendirilişiyle ilgili
farklılıklardır. Hıristiyanlık içinde en yaygın ve en fazla üyeye sahip olan
Katolik kilisesinin kuruluşu iddiasına göre bizzat İsa Mesih ve resulleri
(özellikle Petrus ve Pavlus) tarafından olmuştur. Katolik kilisesi başlangıçtan
bu yana sadık ve kesintisiz bir şekilde resullerin öğreti ve uygulamalarını
devam ettirdiklerini iddia ederler. ‘‘Katolik'' kelimesi ‘‘evrensel'' demektir.
Kilisenin yönetim merkezi Roma'da olup evrensel boyutlu olduğundan bu kilise
‘‘Roma Katolik Kilisesi'' adıyla bilinir. Bu kilisenin başında öleceği güne dek
seçilip, Mesih'in görünür temsilcisi olarak kabul edilmiş bulunan ve Vatikan
Roma'da yaşayan Papa bulunur.
Katolik ve Ortodoksların Ortaya Çıkışı, Birbirlerinden
Ayrılmaları
Bilindiği gibi ilk Hıristiyan kilisesi Pentikost günü Mesih
tarafından vaat edilen Kutsal Ruh'un inanlılar üzerine gelmesiyle
Yeruşalim'de kuruldu. Fakat Yeruşalim'in M.S. 70'de Romalılarca harap
edilmesinden sonra baskılar nedeniyle, bu kiliseler başka bölgelere
Avrupa'ya, yani batıya kadar yayıldı (Elçi.1:8) O zamanlarda dünyada egemen
olan politik güç Roma imparatorluğuydu. İlk üç yüzyıl boyunca Hıristiyanlar
çeşitli ağır baskılara maruz kalmışlardı ama dördüncü yüzyılın başlarında
(M.S. 312/3) Hıristiyanlığa dönen Roma imparatoru Konstantin'in emriyle
Hıristiyanlara tam bir özgürlük sağlanmış ve böylece baskılar durmuş oldu.
M.S. 395'de ise Roma imparatorluğu Doğuda Konstantilop (İstanbul) ve Batı'da
da Roma şehirleri başkent olmak üzere ikiye ayrıldı. Yozlaşmaya başlayan
Hıristiyanlık güç ardına koşmaya başlayıp, Batılılar Roma'nın, Doğulular da
Konstantilop'un dinsel merkez olması gerektiğini ileri sürmeye başladılar.
Roma devletinin desteğiyle günden güne güçlenen Roma kilisesinin rahibi
kendisinin elçi Petrus'un halefi olduğunu, kilisenin tek evrensel şefi ve
papası (babası) olduğunu bidirerek, Konstantilop patriğinin de onun
yetkisini kabul etmesi gerektiğini ileri sürünce doğu kiliseleri buna karşı
çıkıp birbirlerini aforoz ettiler ve bu şekilde 1054'te Batı'da Roma Katolik
ve Doğuda da Ortodoks kilisesi oluşmuş oldu. Ortodoks kelimesi ‘doğru'
anlamına gelip, doğru inanca veya görüşe sahip olan demektir.
Papa'nın yanılmazlığı ve evrensel yetkisinin kabul edilmemesinin dışında Ortodoksları Katoliklerden ayıran diğer bir kaç nokta da şunlardır. Katolik kilisesi rahiplerinin evlenmelerini yasaklarken Ortodoks kilisesi rahiplerinin evlenmelerine müsade eder. Katolikler Kutsal Ruh'un hem Baba'dan hem de Oğul'dan çıktığını ileri sürerken Ortodokslar Kutsal Ruh'un yalnızca Baba'dan, İsa aracılığıyla çıktığını ileri sürerler. Roma Katolik kiliselerinde vaftiz uygulaması yalnızca su serpmekle yapılırken, doğu Ortodoks kiliselerinde bu tamamen suya daldırılmak suretiyle yapılıyordu. Ortodokslar yalnızca resimlerle yetinmekteyken batı kiliseleri heykel veya statüler de yapıyor ve bunları da şereflendiriyordu. Ortodokslar Rabbin Sofrasını ekmek ve şarapla yaparken Roma Katolikleri bunu yalnızca şaraba bulandırılmış kutsal ekmekle yapmaktaydı. Ortodokslar ayinlerinde özellikle Yunancayı kullanırken, Roma Katolikleri Latinceyi kullanıyordu. Ortodokslar bazı Hıristiyan kutlamaların Katoliklerden ayrı tarihlerde kutlarlar. Örneğin Katolikler İsa'nın doğuşunu 25 Aralıkta kutlarken Ortodoksluk sistemi altında olan Ermeniler 6 Ocağı kutlarlar.
Bu farklılıkların dışında bu iki kilise diğer bütün konularda hemen hemen aynı inanç sistemini paylaşmaktadır. Ortodoksların yoğun olduğu bölgeler doğu bölgeleridir. Ortodoks ve Katolikler arasında var olan bu ayrılık uçurumu tarih boyunca politik nedenlerden dolayı daha da derinleşti. Ama son dönemlerde Katolik kilisesi Ortodoksları yeniden kendi denetimine almak amacıyla çeşitli taktik ve atılımlarda bulunmuştur ve bu hala da devam etmektedir.
© 2009 Hristiyan bilgi kaynağı. - Hristiyan.gen.tr içeriğini izinsiz kullanmak,
kaynak göstermeden kopyalamak yasaktır.
Bu web sitesi bağımsız olup; hiç bir kuruluşa, organizasyona, misyona veya
kiliseye ait değildir.
Facebook
Hristiyan Sayfası |
Twitter
Hristiyan Sayfası